Notitia hungáriae novae historico geographica (Budapest, 2012)

Vas vármegye

338

COMITATUS CASTRIFERREI PARS I. GENERALIS

(laus viri ab encomiaste adornata:)

(nuptiae

Georgiirj

(Christophorus

Antonius:)

(praefectura

aerarii

insignitur:)

(etiam custos Coronae a principe eligitur: quod status aegre tulerunt:)

(controversia

comitiis

MDCLXXXI.

confocillata:)

communi omnium adprobatione regni magistratibus. Testari providentiam eius1 possunt,1 inquit encomiastes ille,1 sive liberae, regiaeque civitates, dum summum tavernicorum3 magistrum ageret, sive Inclyti Comitatus Barsiensis, Arvensis, Varasdiensis,4 dum Supremi Comitis perfungeretur officio, sive relicta Illustrissimae Familiae Thurzos Dominia, Arva,6 et Lethava, dum eorundem pleno iure directorem ageret;1 sive denique orbis Hungaricus, status summi, medii, infimique, dum regni totius bilancem, magnumque curiae iudicem, consiliarium Caesaris intimum, ets camerarium sustineret. Non est opus pluribus. Ad totius gentis Erdödianae famam iuxta, et rem augendam priores Georgii nuptiae, adtinuere, quando ducta in matrimonium Elisabetha Rakoczy, in opimam haereditatis [p. 151.] partem venit. Cum fatis concessisset Elisabetha, votis secundis Theresiam Iakusith viduam Adami Zicshi in thorum adscivit. Decessit in arce Szomolán improlis anno MDCCXII., cum frater natu maior Christophorus Antonius iam tum anno MDCCIV. fato eum praever- tisset. Prodigium doctrinae, consilii, moderationis, comitatis, ac recti9 verique studiosi animi, quin et pietatis virum adpellant, qui laudes eius, et praeconia, quod fecerunt bene multi, in literas retulerunt. Quibus rebus factum sane est, ut cum Leopoldo Caesari gratus, tum civibus Hungaris acceptus ante fieret, quam id ob aetatem sperari, ne dicam confidere licuisset. Primus honorum gradus, et sublimis fuit, et multae is quidem per universam Hungáriám dignationis: quippe qui praefectura aerarii, et huius adtenta procuratione constabat; tametsi ea Christophoro propemodum remorae fuerit ad praecellendum10 altius. Legem rogaverunt Status anno MDCLXII.,r-) ne temporibus sequuturis illa comitiorum solemnia [...]” sed vetere atque patrio instituto, ex communi Statuum Ordinumque consensu coronae [p. 152.] custodes deligerentur; neque hi Camerae12 quos vocant praesides, ideoque rationibus regis peculiaribus essent obnoxii. Eam ob sanctionem fcivitates propemodum recessisse, regem, et regnum vero quam simillimum est,f13 cum lege perlata praeter Stephanum Zicshi seniorem, iterum iterumque Christophorus Erdödius, iam tum aerarii praefectus in custodem coronae, extra comitiorum celebritatem, solius principis arbitratu, sublegeretur; sed quidquid eam ob rem, sive Caesari facessitum est molestiae, sive statuum derogatum auctoritati, anno MDCLXXXI.s') decreto quomodocunque confocillatum est, lege nimirum praescripta, quam ut Erdödii famam reddamus illustriorem, hic recognoscimus: cum per mortem, et decessum Comitis condam)4 Nicolai Pálffy ab Erdőd, alias unius Sacrae Regni Coronae conservatoris vacans illud officium conservatoris,15 per Suam Maiestatem Comiti Christophoro Erdödy dexb Monyorókerék usque ad praesentem Diaetam collatum fuisset; ideo Status etiam ac17 Ordines, eundem Comitem

r ' Articulo xLix.

s * Semproniensi in Comitio, Articulo xxxv.

1 pro providentiam eius Koller 1729. p. 128. illam 2 Koller 1729. 1. c. om. 3 Koller 1729. 1. c. Thavernicorum, et add. regalium 4 Koller 1729.1. c. Varasdinensis 5 Koller 1729.1. c. Turzo 6 corr. ex Arvae sec. Koller 1729.1. c. 7 Koller 1729.1. c. referret ex munere 8 Koller 1729. p. 129. ac 9 corr. ex vecti 10 corr. expercellendum 11 textum hic mancum esse suspicamur 12 fortasse supplendum praefecti 13 textum hic corruptum esse nemo est, quin videret 14 Novellae 1698. p. 336. quondam 15 Novellae 1698.1. c. conservatoratus 16 hic dicta om. a Belio, cf. Novellae 1698.1. c. 17 Novellae 1698.1. c. &

1 Vide Koller 1729. pp. 128-129.