Notitia hungáriae novae historico geographica (Budapest, 2012)

Vas vármegye

MEMBRUM II. POLITICUM

329

ad nostra usque castra fugatum, cum penetrare nusquam} posset, tribus demtis2 concisum est. Nempe, ca[p. 128.]strorum circum vicina observabat, cum expeditissimis Hungarici nominis cohortibus Adamus, ea potissimum regione, per quam Danubius, grande alioquin Turearum praesidium, demanat. Vix vero isthic moveri potuit quidquam,3 quod militarem eius adtentionem quin acinaces simul effugeret. Ea clades alteram traxit, inquit Wagnerus.' Comperit Batthyanius; male Budianium scribit;4 eorundem Hungarorum5 ductor, principes Turearum foeminas cum auro, et argento, et rebus pretiosis ab gubernatore, futurorum nempe praesago, in D. Margarethaeb Insulam duodecim navigiis emissas, dataque propioribus palankis, ec Ercsiensibus1 in primis* mandata, easdem ut in tuto collocarent. Nobilissimae spes praedae acuit Batthyanii1 diligentiam. Quantum nancisci licuit navium, armatis implet, celerrimis nunciis, Comaromio csajkas,10 haidonibus onustas, accersit. Ad insulae littus adpulsusf pauculos Tureas praesidio additos, invadit acriter, mulierumque ac infantum ploratibus territos, facile profligat. Praeda, ducentis minimum nummuum12 millibus aestima- taP Nobiles feminae™plerumque1* captae, magno Hungarorum™ quaestu, maiore Budensium moerore, ad quorum plerosque pars aliqua iacturae per\p. 129]tinebat. Atque inter haec istius modi rei fortiter administrandae documenta, totum operosae eius obsidionis tempus, extraxit Batthyanius. Illud doleas, parcius17 Germanicos scriptores, Hungarorum ea tempestate res gestas, in litteras18 retulisse, ratos forte, tantum alicuigenarum laudibus accedere, quantum earum sileatur in virtutibus popularium. Buda, ingenti totius Europae admiratione, at maiori multo exercitus Christiani virtute, sub iugum missa, sui Batthyanium labores castrenses porro opperiebantur. Quos, ut pro militari ingenio suo, excelso animo toleraret, egregium heroa, pincernarum regalium magistruma ) Caesar esse iussit: quippe iustum fore ratus, ut qui militiae utilem navarit19 operam, ei et in palatio honor haberetur. Alba Regalis fuit, quae lenta obsidione exercitu varie promoto, edomanda fuit. Ita rem memoriae prodidit scriptor nuperus:" Alba Regalis, Regum veterum deliciae, arte et20 natura haud mediocriter munita, Christianorum olim cladibus nobilior, du- dum adempto, quo latis[p. 130 flimo olimn dominabatur, agro, ultima esurie confracta, Aprili mense cecidit. Mox a21 capta Buda a Batthyanii23 Hungarisfl et2* Germanorum centuriis, arctissime circumclusa fuerat, aedificatis castellis, stationibus crebris circumpositis,26 verum diutinis in curis21 fere somnus obrepit et securitas. Haud semel frumenti quidpiam penetravit,

(a Caesare merito honoratae:)

(Batthyanii vigilantia Alba recuperatur)

aAnno id factum reperio mdclxxxvii. Christophoro Batthyanio, qui eundem illum magistratum 28

gesserat, emortuo.

1 Wagner 1719-1731. nuspiam 2 Wagner 1719-1731. 1. c. demptis 3 corr. ex quid quam 4 male... scribit add. aBelio 5 Wagner 1719-1731.1. p. 689. Ungarorum 6 Wagner 1719-1731.1. c. Margaritae 7 Wagner 1719-1731.1. c. Ertsiniensibus 8 pro in primis Wagner 1719-1731.1. c. imprimis 9 Wagner 1719-1731.1. c. Budiani 10 Wagner 1719-1731. 1. c. saichas 11 Wagner 1719-1731. 1. c. appulsus 12 Wagner 1719-1731. 1. c. florenum 13 Wagner 1719-1731. 1. c. add. est 14 Wagner 1719-1731. 1. c. foeminae 15 Wagner 1719-1731. 1. c. pleraeque 16 Wagner 1719-1731. 1. c. Ungarorum 17 corr. ex partius 18 corr. ex literas 19 malim navavisset 20 Wagner 1719-1731. II. p. 43. ac 21 Wagner 1719-1731. 1. c. alias 22 Wagner 1719-1731.1.0.^ 23 Wagner 1719-1731.1. c. Bathianii 24 Wagner 1719-1731.1. c. Ungaris 25 Wagner 1719-1731. 1. c. add. aliquot 26 pro crebris circumpositis Wagner 1719-1731. 1. c. circum crebris dispositis 27 diutinis in curis corr. ex diutius in cruris sec. Wagner 1719-1731.1. c. 28 malim emortuali

' Vide Wagner 1719-1731.1. p. 689.

" Vide Wagner 1719-1731. II. p. 4j.