Toldy Ferenc (szerk.): Analecta monumentorum Hungariae historicorum literariorum maximum inedita.
II. Chronicon Hungarorum Posoniense maius
36 CFIRONICOX HVNGARORVM qui dam opinantur. Nam Sabariam Latini, Longobardi inliabi tant, et erat ibi scola generális tarn ipsis Longobardis, quam aliis gentibus terrae, poetarum, multis pliilosophorum dogniatibus luculentius illustrata, et variis idoloruin erroribus mancipata, quam quidam rex Grottorum nomine Archellaus primo volens caperc, diu obscssam non potuit : demuni metus orbis expugnavit, cuius nempe incolac per Ilunos expulsi nunc habitant Papiae in Italia, iuxta fluvium Tytan 10 2). Destructa itaque civitate Aquilegia, Concordiain denique, in Forum Iulii , destruxit civitatem. Deinde in Marchiliarn IU 3)intrans Longobardiae, Tervisiani, Paduam, Yeronam, Wrixam, Cremoniam, Mantuam, Pergamum , Mediolanum, Allexundriam et Feraram, aliasque plurcs urbes ipsius regionis suo dominio subiugavit. Post hoc Ravennam dum venisset, Arrianorum archipraesul, qui in ipsa civitate contra sedem apostolicam duodecim cardinales fecit elevari, sectam suam imitantes, habens tliesaurum copiosum, civibus ignorantibus in urbem Ravenam clam Hunos intromisit, filiosque vvaptismatis 1U 1), qui in ipsa civitate erant potiores, fecit iugulari, promittens nihilominus Regi Athilae quod si sectae suae adhaeserit, fueritque persecutes christianos per totam Italiam, et Romanam civitatem, cum Africa, sine fatigatione suae gentis et expensis sibi subiugaret. Cumque Athila libenter annuisset, magis oblectatus amore dominii, quam sectae memoratae : cognoscentes Romani periculum, quod inde emcrgere posset christianis, Leonein , vel secundum quosdam Benedictum 10 5), adeunt Apostolicum, ut Atbilam debeat dirigere gressus suos , petens cum ex parte Ronianorum, ut acciperet census ac servitia, quamdiu viverct ipse Athila. Intcrca Rex Athila ad Apuleam exereitum destinabat, constituens ipsi exercitui capitaneum Hoard , ex tribu Zoard oriundum, qui quidem Apuliam, terram laboris, et Calabriam usque, Regio'") Késni et ceteri rectius habent : tycini. '") Corrige, itidem e ceteris : Marchiam. t M) Solus Kézni hahet hie : Catholicop, et rectius quidem. Hoc intercisum tantum noster liabet.