Waldstein, Francis – Kitabiel, Paul: DESCRIPTIONES ET ICONES PLANTARUM RARARIORUM HUNGARIAE VOL. 1. (1800)

9.6 FLORES magni, Nymphaeae albae, plurimi ex eadem radice , in pedunculis inter petiolos prodeuntibus, longitudine forma őr colore fimilibus, fed craífioribus, digitum auricularem prope aequantibus, őr interna etiam ítructura diverfis, utpote qui abfeifTi tubos fenos majores őr plus minores extra hos pofitos exhibent. CALYX tetraphyllus : foliolis concavis , oblongo-ovatis , obtufiusculis ; intus candidis, extus viridibus, nervoíis : nervis novenis pallidioribus vix prominulis. COROLLA petalis vicenis, in tres feries dispofitis : extimis quatuor, inter foliola calycina intercedentibus, longitudine őr forma haec aemulantibus, fed anguftioribus intus candidis, extus purpurafcentibus cum admixto quopiam virore, nervis tamen quinis marginibusque albis; intermediis octonis , ovato-lanceolatis , candidis , dorfo rubellis, nervos quinos vix vifibiles fubdiaphartos exhibentibus, longitudine calycem fere Aequantibus; intimis totidem,multo minoribus, lanceolatis, omnino candidis cum ítriis ternis fubdiaphanis vix vifibilibus. Petala extima videntur ad calycem referenda, ut adeo calyx duplex, uterque tetraphyllus, őr corolla duplex, utraque octopetala fit. STAMINA feptuaginta ad octuaginta multiplici feriegermini adnata : filamentis lanceolatis, bafi albis, verfus apicem obtufiusculum flavefcentibus ; antheris interiori filamentorum lateri adnatis, in binas eminentias lineares ab fe invicem discretas őr fulco longitudinali notatas divifis. PISTILLI germen llemisphaericum, intus tot loculamentis, pultem flavefcentem continentibus diftinctum, quot funt radii ftigmatis. Stigma concavum, in centro tuberculUm convexum exhibens, margine radios 24-28 incurvos obtufos flavos exferens. Fructum maturum non vidimus. Tu b er a vero , quibus planta mire valcleque multiplicátur, copiofa reperimus. Sunt haec fphaerica aut ovata, nucem mofchatam aut ovum aequantia, extus nigricantia variisque eminentiis inaequalia , intus carne dura, foli da, alba, compofita, germinibus plurimarum plantarum foeta, queis fequenti modo multiplicátur ftirps ifthíec : prodeunt nempe inter eminentias illorum fila quaepiam alba, quae in modica diftantia fasciculum paucorum foliorum fucceflive multiplicandorum, őr radices albas filiformes illis fubjectas, nec non ftolones plantam eadem ratione ultra propagantes promunt, ut adeo , fi rerum adjuncta faveant, innumerae ítirpes ex unico tubere intra annum proferantur. Fólia , quae fi progignuntur , funt integerrima , valde tenuia teneraque , fupra livido-viridia , fubtus livido-purpurafcentia, utroque margine primum involuta, fucceífive explicanda: juniora valde parva, minimé peltata, verum poítice usque ad petiolum partita, lobis divaricatis apiceque obtufis triangulari-fagittata; adultiora ovato-fagittata disco latiore , lobis poíiicis approximatis; majora tandem fagittato-ovata, apice rotundata , lobis poíticis conniventibus őr modico fpatio connatis fubpeltata, őr marginibus fubfinuatis fubdentata. Crescit in rivo calido Pecze non procul Magnó Varadino. Non paucae plantae prope ipfas fcaturigines fupra thermas, quas episcopales vocant, laete proveniunt, ubi aqua menfe Aprili 28 gradibus fcalae Reaumur, lutum autem 25 calere deprehendebatur Plurimae vero nafcuntur medio loco inter dictas thermas őr pagum Pecze Szent Márton, ubi aqua lentius fluit, őr 19 gradibus tepet; infra hunc pagum fucceífive deficiunt. Incipit florere medio Majo; in loco calidiore autem fupra thermas fub finem Április. Tubera in Africa cedunt in cibum hominibus ; in rivo Pecze autem a porcis magna cum aviditate devorantur. Pöffent ea fine dubio in calidis Hungáriáé Őr Croatiae, aquis, quae in quibusdam locis magna ftagna formánt, in oeconomiae commodum copiofa produci; nam aliquot eorum, quae adferri curavimus, in aquam calidam ad ther-