Levéltári Közlemények, 76. (2005)

Levéltári Közlemények, 76. (2005) 2. - FORRÁSOK - Kruppa Tamás: Okmányok és iratok a tizenöt éves háború időszakából, 1594–1597 / 51–92. o.

Források filium Ladislai regis Ungariae filium una cum matre restituisse: cui adhuc fines seu terminos regiminis illius usque ad Tanaim et Tibiscum fluvium in possessionem restituisse et circumscripsisse (qui provinciáé tractus ita se laté protendit, ut non ipsam solum Transylvaniam, sed etiam beglerberatum sive dominatum Themessvariensem et Guilensem magna ex parte in se contineat ac ideo hoc ipso nomine et titulum huius provintiae, et antiquae possessionis ius principem Transylvanum ab ipso imperatore reposcere. Altéra conditio. Quod cum protestio provintiarum Valachiae et Moldáviáé ad ipsius principis Transylvani praedecessores antiquo iure pertinuerit. Palatini quoque seu vaivodae utriusque provintiae gentis ac nationis eius homines, seu potius indigenae Transylvaniae ad hoc ipsum offitium designabantur, hoc idem ius postliminio ad se reverti debere. Tertia conditio. Auctionem de tributo annuo introductam ac impositam, cuius antiquo ex more quinque millia tantum aureorum dependebat, iam verő ad quindecim millium aureorum eadem excrevit, reformarsi vei ex aequo constituti debere. Quarta conditio. Omnes arces et munitiones maiores aeque ac minores numero decem quas flagrante utrinque bello in suam potestatem Transylvanus redigit, tanquam suum vetus patrimonium perpetuo iure sibi in possessionem mittendas esse. Nec ullum eas repetendi ius post modum imperatorem habere posset. Pollicetur identidem si haec a Turcarum imperatore concedantur et ratae habeantur non solum perpetuam cum pacem se citurum sed et imperatorem Romanorum ad hoc idem faedus similibus conditionibus feriendum inducturum. Atque haec sünt principaliora horum tractatuum puncta quae valde quidem imperátori Turcarum et ipsius primoribus praeter mentem ingrata, ac fastidiosa visa sünt, quod is a prosequente hoc bello nisi ipsum necessitas cogeret alienus omnino et difficilis esse videatur. Ad haec illud quoque non reticentem czausium Ally de quo mentis suprafacta est, cum a principe Transylvaniae ad Turcam hoc in negotio pacificationis missus fuisset, ab Hassano bassa (qui unus ex veseris generális gubernátor Bialogrady est constitutus) in carcerem Bialogrody coniectum fuisse, ibique uno integro mense detentum. Quo carceribus ita detento idem Assamus bassa interea temporis suos qui linguam calebant clenculum ad principem transylvanum submittebat significans se generalem illius provintiae constitutum de pacis conditionibus. Si Transylvanus vellet secum tractari posse atque ita ne ad alium quempiam quam ad se litteras hoc in negotio mitteret pollicens se opera ipsius hac in parte uti vellet si pacem ex sententia confecturum. Respondit princeps se iam ea de re per litteras et nuntium suum pecularem (hunc ipsum Ally czausium) mentem suam Turcarum imperátori indicasse responsum tantum expectare, neque cum ullo alio. Se ingerere de pace tractanda velle antequam imperatoris ipsius et weseri eius primarii determinationem hac in re certam sciat. Bassa verő intelligens se sua spe quam intenderat non solum frustratum esse sed et in gravem culpam incidisse ob detentionem eiusdem czausii et litterarum emisso grave Üli apud imperatorem ódium per literas conflabat insimulas cum quasi christianis faventem Turcis fraudulentum proditorem ac proinde mortis supplicio dignum. Litteras autem Transylvano per suum remisit servitorem. His ita peractis czausius Ally postquam remisset Constantinopolim latitabat subducens se a conspectu wesiri primarii qui Ibraim bassa appellatur wesirius videns tam difficiles conditiones 72