Carolus Wagner: Analecta Scepusii sacrii et profani. Pars II. (Viennae, 1774.)
Anno 1594. Ridiculum , attamen ominofum erat puerile bellum in Turcia. Cum enim varii de felici rerum Chriftianarum fucceífu rumores per ditiones Turcicas fpargerentur, Beglarbegus Graeciae íive capiendi ominis cauía , íive quod adoieícentiam armis alTueíacere cuperet , fexcentos circiter pueros Turcicos undecim , duodecim & quatuordecim annorum coegit, baculis armavit, & portis Albae Regalis eduxit, in duas divifit acies; unam aciem Chriftianorum appellari juflit, aliam Turcorum. Illi in pugna Jefum, hí Hala Hala clamare jufíi: utrisque fortiter pugnare mandavit, & praemia vidtoribus propofuit. Daturfignum, & clamor fit coelo, concurrunt infeftae acies, pugnatur eminus, & cominus tanto cum ardore, ut multi contufi, luxati, & fernineces ad íuos reportari debuerint. lnterim quibus JESUS teftera fűit; vidtoría poíiti , adverfarios in fugám verterunt, & ad portás usque infecuti, in urbem rejecerunt. In íiniftrum hoc Begus, & quotquot aderant, omen acceperunt, auxit metum, & trepidationem haec pugna, & jam verebantur Chriftianos pofthac in bello fore victores, íe autem fubjugandos, & imperio omni fore exuendos. Matthias Archidux die 10. Mártii 1594. Novigradum deditione Turcarum recepit: fuerat hoc munimentum íexaginta annis fub poílefiione Turcica, eratque illis propugnaculum ad Albae Regahs, Budae Pefthinique defenfionem. Turcae huic oppido Magni Novigradi nomen indiderunt. Begus Novigradenfis Budám veniens, captus ob deditam arcem allegans fatis fanguinis effufum hoftisque magnum fuille numerum, ac ad Imperatorem appellavit, fi quid hic peccatum, fi quae culpa commifia eam folis Turcis Budenfibus imputandam, qui nulla auxilia, nullasque íuppetias tulerunt. Nihil profuit haec Begi purgatio, fed a BaíTa juxta portám Civitatis nodturno tempore de arbore fufpenfus primo, deinde frufhllatim in plurimas partes diffedtus eft. Tieffenbachus Hatvanum obfidens ad initium Maji prope Jász Berényium Turcas obfidionem Hatvani fólvere ftudentes fundit, ac mille capita interemptorum Turcarum Calfoviam mittit , nullis íuppetiis ab Archiduce Matthia fibi miiTis obfidionem Harvani folvit. Auxilium a Polonis impetraturi miífi funt ad Sigismundum III. Poloniae Regem ex Hungaria Demetnus Napragi Ecclefiae Agrienfis, & Orodienfis Praepofitus major, Nicolaus Zokolyi de Kis-Varda, & Michael Kelemefii Vice - Comes Comitatus Saaroíienfis. Lubet adjicere Nicolai Zokolyi Epigramma ad Sigismundum III. Regem Poloniae. Haec funt Pannonidos Patriae triftiílima noftrae. . , Jam jam labencis vota precesque tibi: Rex vicine malis fer opem, nam flamma propinguat Sarmauae; noftris Rex pie diíce malis: • Fiam-