Katolikus Főgimnázium, Kolozsvár, 1906
24 quam Tartari evastata Cumania, et Transilvania in Asiam redivissent, quamvis multi Valachi in tractu Marmarosiensi consederint,1 eorum tarnen non pauci etiam in Transilvaniam intrarunt.2 §. 28. Id ipsum contigit Saeculo XIV. et XV. sub Regibus Carolo /., Ludovico /., Sigismundo, et Mathia Corvino, qui cum Valachiam, et Moldáviám saepius deficientem ad officium revo- carent; data est occasio Valachis ultro citroque migrandi, praesertim cum Reges Hungáriáé non raro Vajvodis earum provinciarum, arces, et possessiones alias in Transilvania sitas donaverint eo cum privilegio, ut etiam hi donationes ex iis facere potuerint.2 Aetate Ludovici I. Uladislaus, Vajvoda Valachiae, fűit simul Dux Foga- rasiensis, et donavit Ladislao, filio Jani de Doboka plures villás: Sárkány, Venetze, Ca/idas Aquas (Hévíz), Dob oka} Initium Litte- rarum est: V/adislaus Vajvoda Transalpinus, Banns de Zeverino, et Dux novae plantationis terrae Fogaras. Quis dubitet, illám novam plantationem colonias fuisse Valachorum ? — Sigismundus Rex, Vajvodam Transalpinae Myrchiam in fidem receptum creavit. Ducem Fogarasiensem, et Banum Severinensem, Anno 1395.5 Joannem Ulad, itidem Valachiae Vajvodam denominavit Ducem Fogarasiensem, et de Omlás} 1432. Mathias Corvinus Stephano Moldáviáé Principi contulit castra: Csicsó, et Kükiilló'várJ Dum igitur hi, aliique Vojvodae Moldáviáé, et Valachiae,8 varias in Transilvania possessiones haberent; dubitari vix potest aut volun- tate, aut conniventia, quosdam Valachos huc ingressos fuisse. Adhuc hodie in terra Fogaras, Comitatu Hunyad, Albensi, Sede Cibinensi plurimi sunt Valachi. Sed Vojvodae illi suas ditiones constanter non tenuerunt, quod vel ex allatis exemplis apparet: ideoque Valachorum sub illis advenientium, et hic remanentium ea fuit conditio, quae advenarum esse sólet: in quorum Dominorum, qui saepe mutabantur, terris habitarunt, illis obnoxii facti sunt. §. 29. Hoc luculenter expressum est in iis ipsis Litteris Con- ventus B. M. V. de Kolos-Monostora, quas Auctor Lib. Supplicis, 1 Thurotz. Chr. P. 3 c. 49. 2 Timon Imag. St. Hung. c. 15. 3 CI. Jos. Benkö Milk. T 2. §. 131. n. 1. 4 Apud P. Fridvalszki Reg. Hung. Mar. p. 80. 3 CI. Jos. Benkö Milkov. T. 2. p. 283. 0 CI. Pray Dissert. 7. §. 4. p, 144. 7 Istvánfi Hist. L. 13. 8 Plura exempla Vojvodarum Valachiae, qui possessiones in Transilvania habuerunt, legi possunt Milkov. T. 2. 1. c.
