Linzbauer, Franciscus Xav.: Codex Sanitario-Medicinalis Hungariae 2 (Budae, 1852)
Regimen Mariae Theresiae imperatricis et regis
260 scandae totius ejus producti salis nitri quantitatis afficietur. Caeterum Eidem, Camera Caesareo-Regia Aulica ad grata quaecunque officiorum studia exhibenda, semper promta, atque parata permanet. Ex Consilio Camerae Aulicae, Viennae die 7. Augusti 1750. Joannes Paulus Luchs de Luchsenfeld m. p. tem non ex repositoriis nostris emptam, sed a pulveris pirii et salis—nitri confectoribus clandestine comparatam, peracta istarum Patentium publicatione, ad proximum denominatum locum fideliter extradent, pro tali consignato pulvere pirio et sale- nitri competens pretium in paratis accepturi, prouti pariter cum ilis ratione futurae divenditionis erga conveniens lucrum ulterius tractabitur. Quarto: Peculiarium relevantium motivorum intuitu negotiatio, seu venditio pulveris pirii et salis-nitri, solis christianis, utpote quibus competit, negotiatoribus, liceat, ac per consequens ea- tenus omnes hebraei plane et absolute non solum sub confiscationis mulcta, verum etiam juxta circumstantiarum diversitatem infligenda corporis et vitae poena excludantur. Quinto'. Jure terrestralis dominii gaudentibus, in terris et fundis eorundem propriis, esto vetitum non sit, absque ullis Patentibus salem-nitri fodi et coqui, pulveremque pirium confici curare, ejusmodi nihilominus salem-nitri, pulveremque pirium, qui nempe a propria eorundem necessitate remanserit seu superfuerit, competenti pretio aerario nostro, seu hominibus ab hoc commissionem habentibus, ipsi quoque terrestres domini divendere tenebuntur: praeterea autem solis salis-nitri coctoribus idcirco expeditis literis Patentalibus provisis , ac cum iisdem apud loci Magistratum se se insinuaturis, alteri autem nemini, qui similibus carent, et quibus itaque salem-nitri conficere severissime prohibitum est, ubivis locorum (exceptis tamen arcibus et habitationibus nobilium, ex antiqua observantia exemptis) erga pro- portionatam pro fundis, aut terris usuandis,'conventionem salem-nitri fodere permissum esto, talibusque in hoc pro nostra et publici utilitate impenso labore, omnis necessaria assistentia a Magistratibus locorum suppeditanda erit, eum in finem , ut tam utilis , et ad publicam prosperitatem promovendam deserviens industria in dies magis efflorescere, ac se extendere queat. E contra praefati salis-nitri coctores, quemvis fundi tentorem et possessorem indemnem reddere, videlicet loca, in quibus terram pro extrahendo sale-nitri effodiunt, rursus implere, et casu, quo fossione terrae aedificiis detrimentum quodpiam inferrent, id omni modo resarcire teneantur. In reliquo autem regnicolas vexis, aut extorsionibus pecuniariis molestare ne ausint. Quod si autem sive ratione damnorum praevio modo causatorum , vel alio quocunque demum ex incidente inter regnicolas, et antelatos salis-nitri fossores et coctores, pulverisque pirii confectores differentiae quaepiam exorirentur, taies loci Magistratus, aut in ejus defectu, comitatensis pro justo et aequo determinabit, complanari- que faciat. Porro Sexto: Clementer decrevimus, ut pulvis pirius, aut sal-nitri illis, qui eo vel ad proprium usum , vel ulteriorem venditionem indigent, ex nostris repositoriis, norma jam ante quinquaginta annos introducta, et absque ulla in contrarium mota querela, hucusque observata, in distinctis vasculis seu lagenis, erga convenientem solutionem praebeatur cuique etiam negotiatori lucrum suum competens, et in literis passualibus , seu schaedis licentialibus expressum indultum: e converso autem vetitum sit pretium ultra illud adhuc majus extendere. Septimo: Universis nostris tricesimarum aut vectigalium quorumvis nostrorum perceptoribus , contrascribis et obequitatoribus, praecipue ad confinia positis, hisce serio injungimus, et facultatem integram concedimus : ut de stricte observando omni eo, quod supra jussimus, serio invigilent, et quaelibet tenore harum literarum Patentium prohibita, et absque solita in scriptis, vulgo Balleten producenda, legitimandaque licentia, in regnis nostris Hungáriáé, Croatiae et Sclavoniae comperta, praesertim e Regnis exteris invecta salis-nitri et pulveris pirii materialia, implorata eatenus a loci, aut in ejus defectu, comitatensi magistratu assistentia, apprehendant, et viciniori nostrae domui armamentariae, vel repsitorio fideliter exhibeant, tam ex lis, quam e mulcta pecuniaria contravenientibus ob transgressionis culpam a loci, et in ejus defectu, a comitatense magistratu dictanda, consvetam tertialitatem accepturi, quod pariter in- telligi debet etiam, quotiescunque praefata materialia in regnis et ditionibus nostris confecta, ex illis ad exteras provincias traduci vellent. Et quemadmodum Octavo: Hancce neo-ratificatam dispositionem omnimode ratihahendam, authoritateque nostra Regia confirmandam decrevissemus, sic aeque serio praecipimus, ne in ullo Regnorum nostrorum Hungáriáé, Croatiae et Sclavoniae loco, ecclesiastici vel saeculares Magistratus, seu in propriis , seu subditorum suorum fundis, vel terris cuipiam alten salis-nitri factionem , aut coctionem permittant, nisi illis, qui a praefata nostra Caesareo-Regia constituta Commissione Aulica, ad id expresse constituti, et uti di-
