Enyedi, Stephanus: Dissertatio medica de medicina Hippocratis mechanica, praesid Friderico Hoffmanno (Halle, 1719)
«8 (32) §g> Diéta, ubi fedulus ineo eft, ut demonftret, ex tempera- túra, vei intemperatura, item ex diaeta fapientiam & defi- pientiam procedere, dum § 29. inquit: quando in corpore elementa temperamentum acceperunt, fapicntiffimifunt homines* Ec re&e etiam §. 84 melior redditur anima reäa diéta ufu & pejor prava* Experientia enim conftac, ex nimia repletione ingenii alacritatem peflundari corporique laflitudinem, torporem, pigritiem acfomnolentiam fuper- , induci, cujus ratio non alia eft, quam quod nimia fucco- rum reiiftenda cordis ac fibrarum tonum ac motum infringat & fic aequilibrium inter movens & mobile manifefto tollatur, fundionesque animales aeque ac vitales fufflami- nentur. In hanc fententiam confpirat etiam ipfe Celfur Libr. /« Cap* 2. dicens : ubi ad cibum ventum efi, nunquam tuta efl nimia fatietas* A fanguinis vero crafi & circulo aequabili fapientiam dependere, egregie monftrat Hippo• cratesLibr.de Flatibus §*2of opinor autem* inquit, intero- mnia r. qua in corpore funt, nihil magis ad prudentiam conferre, quam fanguinem, qui, quum in conflanti perfiftit habitu, confiflit & prudentia, fanguine vero permutato concidit fimul & prudentia. Item Libr* I* de Morbis §. 28. Janguis, qui eft in homine, maximam partem ad prudentiam confert. Similiter fapientiam hanc a difpofitione organorum depen* dere, fufe demonftrat in Libr.deMorbo Sacro§ 16. i7.Hinc ädmodum feite etiam Cartcfius in Differt, de Melodo feri- bit: animus adeo a temperamento & humorum corporis di- pofitione pendet, ut,/t ratio aliqua posflt inveniri, qua homines f api entior es & ingeniofior es reddat, quam haäenus fuerunt , credo, illam in medicina quari debere. Ex quibus o* mnibus colligere licet, caufas illas, quae vitae,fanitati, animique inclinationibus praefunt, nonnifi vulgares eife &ad clailem rerum materialium pertinere; nihil enim eft communius, quam ut diverfitatem temperamentorum , fexus, yard yitseftatus atque «tatis, varia etiam animi vis & per- feftio
