Bél Mátyás: Buda város leírása 2. A török Buda (Budapest, 1990)
Tartalomjegyzék
26o COMIT. PEST, PILIS, SOLTH, PARS SPEC MEMBR.ül. Exordia Barbaric* •urbú Per inii ia , elide Mohádia- na prnft- Qa : qua tunc fuerit vrbit perturbatio : metu hofiù de eritur ab incolit : inuifit Budam Soly- mannm i fccdum illic fpetlacn- Inm , e enfer um ca- pitibur , purpurati edunt : Tuis contentus efie. Quantum vero ad fidem, tf Deum nofirum crucifixum , humani generis Redemtorem adtinet, cuius Tu cultum , velle Te extmguere fcnbis, [acis id quidem, vt omnia, more Tuo, qui non fatis ejfe putas, omnium mortalium, publicum Te hofiem indicari ; fed vt gra- uius corruas, etiam ipfi Deo immortali, more gigantum bellum paras. Reliqua pars epifioU, non efi tanti, vt Tibi de illa rejpondeamus -, minarum enim plena efi , quod a vilijjimo quoque fieri folet'. Nam his nullus vnquam- bonus imperator certandum putauit. Hoc tamen ad omnia, re- Jponfum fujfciat, vt, quantum ad hominem pertinet, nos Tibi in omnibus i quantum vero ad Deum crucifixum nofirum , quem Tu contemnis , pro fe abunde rejponfurum pollicemur. Bvdae , VI. Martii , A. MDXXIV. Ifla, tyranno Lvdovicvs , excelfiore /ane animo, quam meliore fucceiTu. Vtinam id egiflet, ætatc non minus, quam viribus imbecillis rex, quod de Hiskia , conuiciis adflidlo , legas apud vatem Esaiam (d.). Verum, fuere iam tum, ad praecipitem, & ineluctabilem caiiim, prona omnia^ dum ad Moliácsum , quafi gurgite quodam /anguineo, res Hungarica:, cum rege, Budaque, abiorberentur. $• I IE Rgo, initia, vnde duxerit, Barbarica vrbis Periodus, nemo, rerum Hungaricarum peritus, facile ignorauerit. Mohátfiana clades, vti exordia, Íic & incrementa, ei calamitati, dedit. Saepe eamdoluimus, at dedolere, profedlo potuimus nondum. Nunc vero, cum dc Buda, commentamur, co, flragem illam querimur acerbius, quo magis conltat inter omnes, quantum detrimenti, Hungária iitud caput, inde acceperit. Nondum fama, caefi regis, didita fuit prorfus \ cum Maria regina, ad primum profligati exercitus nun- cium, rata, quod erat, regem quoque, cum nobilitatis flore, oc- cubui/Te, vafa colligere, componere thefauros, atque vrbe demigrare, conflituit. Quo vifo, dues , Itali , poti/fimum & Germani, mercatores, falutem , & ipfi, fuga quæfiuere. Facile poiTis coniice- rc, quae tunc fuerit vrbis facies, quam plena terroris, atque perturbationis. Brcui /ane, ad eum modum, inualuit , truculentifiimi vidions metus, vt nemo non, etiam de abieeliffima plebe, relicla Buda, tutiora perfugia, circumfpiceret. Adpropinquabat interim Solj- manntis, atque dimiifls, qui late regionem popularentur, abigerent, ritu pecorum, captiuam multitudinem, exercitibus, foeda poll fe, 8c crudcliflime euaflata , relinquebat omnia. Poflea, caflra ad Danubium pofuit, atque ponte, inter duas vrbes, facio, tranfiecit, Budam de- iertam, 8c incolis vacuam, inuifit, regiamque celeberrimam, aedificiorum elegantia 8c laxitate pulcherrimam, atque fitu, & profpcdlu amce- niffimo , infignem, collaudauit. Foedum erat /pedlaculum , quod, Buda ver/ante Solymanno , purpurati edidere. Nihil eius meminit IstVÁNFd.) Cap. xxxvu. V. i, 14. . . 19, 34