Bél Mátyás: Buda város leírása 1. A kezdetektől Mohácsig (Budapest, 1987)
Új-Buda
19$ COMIT. PEST j PIUS, SOLTH, PARS SPEC. MEMES.. III. rus vindičbe, partim Car olo regi velificaturus , Ladislaus, Budx per- pctrauit. §. vi. D Epulfis aemulis, rerum potitus Carolvs I. præter morem regum Hungáriáé, Budam faftidire vifus cíl: fiuc id, ob fcditiones ci- uium, (ibi aducriantium, atque Ladislai, quam memoraui- mus, fieuitiem, qua, exacerbatam multitudinem, forte fenierat, fecifie putandus eft ^ iiue, quod ipiè regiam pofiturus , IVifiegrádnm, in primis adamauerat, cxcolueratque aedificiis. Neque (ane, in Caroli rebus reperias, Budam aliquando, iàltem diuturnioris icceffus caufia, di- uertiile: tametfi, exftare volucrir, fuae, invrbem, beniuolentiæ moni- menta . quale illud eft, cuius meminit Timon: Anno MCCCXXXL ca- ßro Budenfi, concejjra a rege nundina, quindecim dierum ante, poß memoriam decollationis S. Iohannis Baptifia. Ergo, & abiente rege, florebat omnino Buda vtraque , increiccbatque , non vna acceftione. Huc illud retuleris, quod Iohannes Papa, poreftatcm fecerit, Elifabetha regina: , Virginibus iàcris, Ordinis S. Clara, coenobium Veteris Buda ponere. Atque via eft omnino , Pontificis ca indulgentia* Elifabetha , cffecitque, vt odeum, infigni mole, ornatuque, adiur- geret, anno demum MCCCLV. confummandum j fimul Lvdovico filio , in pietatis eius focietatem , adicito. De Caroli regia, laudatus iæpius Timon : Regia eius erat Wiílcgrádi; decejjorum Bclje, Stephani, Ladislai, Veteris Buda. Adfirmamus id nos ipfi de Carola •, de Stephano, 8c Ladislao, ita ientimus, vt arbitremur, furgentem, in vicinitate, vrbem pofitus amoeniflimi, habitaiTe quandoque. Perpetua, poftea regibus iedes, Buda Noua fuit. Lvdovicvs fane, fiue fuapte, fiue hortante .matre, Elifabetha, regiam ifthuc transtulit-, ferius tamen, ac fere poft decennium, Wiffcgrádi cxačhim . quod ex diplomatibus, qux heie edidit, poffis condiíčere. Atque, fuit omnino munificus in vrbem, Lvdovicvs. Centum fere annis, a primis exordiis, Buda fte- terat, cum ille, nouo augendam caftro, voluit. Ita Timon habet: Ponitur caßrum Budenfe, extra territorium, Veteris Buda anno MCCCL V. Cejfiat (ß penßo , quam a loco, Caßellanus, Prxpofito Budenfi, nomine regis, dabat. Equidem, de eo hxc caftro intelligo, quod collina: vrbi, ab oriente connexum eft hodieque, quodque pollea, regiis palatiis , Sc omni alio adparatu, inftrinftum fuit. Qux illic porro legas, ad ]Rudam Veterem , adtinent. Maior pars Veteris Buda, Capitulo a rege aufertur, adtributis aliis poffejjionibus. Nonum templum, rex eri- git, Capitulo Veteris Buda, Virginibus S. Clarat infiitutum profejjis, templum ac mon aß eri um magnificum, cum matre Ellsarf.tha , fiatuit. Quid vero fibi peu fio illa vult, feu ccnfus, quem Caßellanus, fiuc prxfetftus Budenfis, Prxpofito Veteris Budx, regis nomine, pendebat? Docuimus fupra , Montem hunc Pefiicnfem , °fui(ie olim Prarpofiti. 80 i'rCarolus, rerum potitus , ia- didit Rudam : curi « uniiiils donat vrbem: regiam Vis- fegráii ha- bet : Ludoui- cus I. Rudit Nous confluait : caßrum Badenfc excit,U :
