Bél Mátyás: Buda város leírása 1. A kezdetektől Mohácsig (Budapest, 1987)
Új-Buda
J9° COMIT. FEST, FILIS, SOLTH, PARS SPEC. MEMBR. III. mors régin a : contend us regis. §. XXX. Caußa, occafus Hungáriáé Budaeque : -verbis Herber- fieinii, defir ibuntur. §. XXXI. Excedit Buda, Wladislaus, metu peßilentia : foedus matrimoniorum , cum Csfitre: dies regts fupremus: de eO, lugubres Ludouici, ad Si- gismundum, Regem Pob- nu, litterA. §. XXXII. Ludouicus puer: eius tempore , qua Bud a facies? §. XXXIII. §. I. Vda Nova, qux arce collina , & lublita Hydropoh definitur , vel ipfo vocabulo, recentiorem aetatem prodit, quam id vulgo, & a do&is, creditur. Prima eius exordia, vti fit in re omni, tenuia fuere, atque non tam aconfilio, quam forte, profe&a. Ac mons quidem ipie, cui moles iniedit, Peßienß olim agro fuit adfcriptus, fed obnoxius Prapojito Veteris Budjt, ad (aeram D. V. M. a:dcm : quippe cui, reditus ex Peßienß traie&u, qui (üb monte erat indru&us, a Geyza M. vti di£him eft iuperius, adtributi fuerunt. Hoc ergo, fiue iure fretus, fiue occafione ille&us alia, Praepofitus, Bela IV. rerum potiente, in monte Peßienß, multo ante Tartarorum impreffionem, animi cauda, caflellum poiuerat, rudique opere, ne pateret latrunculis, praemuni- uerat. Patuit vero poitea, non fine numine, coeptum fuifle opus , quando, graifantibus, per Hungáriám, Tartaris, nuperum caftellum, quod mirerc, retuditadfultus hoftium, ac manfit intemeratum, dum gens maleficentiflima, Hungária iterum demigraret. Bela demum, regno, quod pefliindederant Tartari, quomodocunque redintegrato, loci, äd muniendum idonei, addu&us opportunitate, anno MCG- LXVII. vrbem heic moliri, occipit, circumducit moenia, defignat arcem, vicos inftruit, omnique, qua poteft, ope, eo connititur, vt non habitatu modo commodam, ied, reficiendis etiam hoilibus, fi ingruerent denuo, fuffedturam, quam primum perficeret. SucceiTerunt, pulcherrimas, & prorfus regiae deflinationis initia , atque procedere eo vsque, vt nemo non, crciccntis molis fubitanea incrementa, miraretur. Sed, dum maxime femet opus, Bela, rebus humanis eximitur, magno Buda (urgentis malo: quando fequuti reges, Stephanvs, & Ladis- lavs Cumanus, bellis ille * hic, fuis praeterea cupiditatibus, irretitus, non potuerunt in opus incumbere. Nihil horum legas in a&ibus Be- lae IV. quemadmodum eos memoriae prodidere hiftorici. Ex icripto quodam, Veteris Budae eruderato, laudatus Timon (c.) au&or efi. Ante bellum, inquit, Tartaricurn, in hoc monte, c aß e Ilum qnoddam exci- tauerat Praspofitus Budenfis; •obi^ cum fortaße hoßium •vim elußjjet, BeLA » «0 Eoco citato p. 98- feqq. ad annum mccixvii. Budae excidia , IV«*. pofito Veteris Buda, debentur : Bela IV. vrbem ex- «dificat i vnde id eonßet ?
