Fabó András: Monumenta evangelicorum Aug. Conf. in Hungaria historica III.
IV. Comitatus trenchiniensis - Parsgeneralis
93 mox Ferdinando I. regi, mox Joanni Zápolyae et hic comitatus parebat. Uterque illis, quos suarum partium esse voluit, multum indul- gebat et in rebus sacra spectantibus. Inter praecipuos armis et divitiis valentes magnates, hic fuit dominus Nicolaus Kosztka de Zed- licz, dominii Lietava, Rajecz et plurium possessor. Placuit diu eidem sequi partes Zápolyianas et dum abominabatur romano-catholici cleri dominatum *), evangelii doctoribus impense favebat jamque anno 1530. portae arcis lietaviensis propugnaculo incisa reliquit verba Esai. 40. nSlovo Hospodinovo zustává na veky.u Hic magnam partem comitatus incolarum ab omni vi ob acceptationem renovatae doctrinae liberam effecit; imo ita felix in successore deligendo fuit, ut repudiatam dignitatem episcopalem, vivus adhuc in defensionem lutheranorum commutatam conspiceret. Magnificus namque Franciscus Thurzó ab anno 1534. episcopus nitriensis et camerae regiae praefectus, relicto anno 1556. episcopatu, quam diu animo tenebat, publice professus est fidem evangelico-lutheranam ac ducta **) in uxorem Barbara Kosztka, dum plurimum apud imperatorem Maximilianum et Rudolphum valeret, omne malum ab evange- licis avertebat***). Hoc anno 1576, mortuo, magnificus dominus Emericus Forgács alteram ejus uxorem, Catharinam Zrínyi, ex qua natus fuit anno 1567. comes Georgius Thurzó, duxerat, quo nexu tutor constitutus et pueri Georgii et ecclesiarum in ditionibus singulis, mox supremus comes comitatus constitutus, ad annum 1583., quo mortuus, curam gessit diligentissimam, alioquin illa aetate inter magnates regni dominus literis clarissimus f). Plures jam etiam excitaverat tempore hoc deus patronos in comitatu hoc, quorum praecipui : magnificus dominus Stephanus Dersfy de Szerdahely, dominus in Sztrecsen, anno 1568. funere elatus, cujus filii, ut ad *) In XXIV. regalium plebanorum matricula pag. 69. sqq. latro et tyrannus plebanorum appellatur. **) Id cognoscere licet ex inscriptione sepulchrali in templo raje- czensi arci vicino existente, quae sequitur : ,,Magn. Franciscus Thurzó de Belh- lemfalta. C. Arvensis et Dnus in Letava monumentum hoc amoris memoriaeq. ergo uxori suae fidelissimae dilectissimaeq. Barbarae Kosztka de Zedlics piisq. ejus parentibus Nicolao Kosztka et pinnae Russav, qui in Domino sub hoc tumulo una quiescunt, moerens dolensque statuit An. MDLXI..U ***) Cf. Tolerantiam meam p. 60.. f) Familiam et merita ejus fusius habet descripta Petrus Albini in vita Jacobi despotae Moldáviáé typis edita 1587. Vitteberg.
