Deák Antal András: A Duna fölfedezése
Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726
95 politano, terras adjacentes, ubi funefta illa aura cxhalat, copiofo Sulphure fact®, 8c habcntur & lunt: Diltirictum iílum quoque cxaminare volui. Et, paulüm ibi progreiTus, 8c Septentrionem verfűs pcrgcns acidul® aqu® fontem obvium habui; exquifitiflim® virtutis; 8c, ulteriűs aliquantb, Thermas, (ita dicerc liceat,) Aqu® frigidiífim®, qu®, magno in ufu lunt, pluribus in morbis, ac prxcipuc, in Contrafturir. qu®, per ignern calefiunt; acconílant, exVitrioIo, 8c copiofo Sulphure. Nec non Balncorum Cuílos mihi narravit, quolibet Anno, Fundum Scaturiginis, vei labra ea, expurgari a Limo: in illáque expurgatione, íi fors ferat, ut Animalia quxpiam fupra lutum illud incederent, vei fi ipíi homines, qui ibi laborant, caput non bene amovendo íibi caveant; Lethali periculo fe cxponerc, omnino ficuti demonílravimus, foprá. Comprobatur etiam, Sulphuris 8c Vitrioli ex immiítis, ibi, ubi talis fuffocativus effebtus habetur; per experimentum artificialis Halitűs cujuldam , qui refpirantes fuffocare pofiit: quantum mihi a dobtiíJimo Thoma Cornclio, innotuit. Sumitur Vitriolum, 8c Sulphur; in pulverem rediguntur 8c impofita in vafe quodam, non omnino rcplcto, acinis 8c bene claufo, per dics 14. 8c ampliűs in digeffione ponuntur: quá fermentationc, diebus aliquot peraclis, quando vas ab hermeticá fuá claufurá aperitur, Halitus erumpit gravis ac virofus: ad quem, Ii Gallina, vei, hujufmodi limile Animans,admoveatur, in illis candem agitationem, ac confccutivam mortem, cum omnibus illis Symptomatibus, obfervatis a nobis, tarn in agro Ncapolitano, quam in ilto Ribarienű, in Hungaria, deprehendimus. Similiter, rclatum nobis fuit, in Tranfilvanü, prope Provinciolam Crik, non longc a Pago Accida, ubi Acidul® pro potu, 8c, Balnc® frigid®, juxtá pofit®, habentur ; prope mortiferum xque hujufmodi foramen dari. Qualia, juxta eruditam denominationem , cruditiffimi Lconardi di Capoua, denominandi forcnt, Moffctte. Sed quicquid denique de mortiferis ejufmodi Fontibus, dici poifit, id non tam venenoiarum partium immillioni,qu®Cerebrum occupent,quäm impedit® reipirationi, aboppreflionc halitűs, 8c, qu® hinc fauces ftrangulet, attribuendum elfe, nobis vcrolimile vidctur. Tom. I. B b b
