Deák Antal András: A Duna fölfedezése
Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726
74 ginofum. Caufa forfän fertilitatis illarum Terrarum, ac abundantix Pifcium adco pinguium in Tibiiéi aquis. Ripa meridionalis, qux plerumque elevatior,prxceps, acprxfraéta magis,quam Septcntrionalis in íúá primá altitudine. III. pedd. Terrá quádam pigrá,humidá conflat, cui fuccedit alia crctoiä, qux ad pedd. XX. XXV. & XXX. in elevatione continuatur, prxfcrtim infra Budám, uíque ad confluxum fluminis Sarviz, & alteram Dravi uíque ad illum Savi, quemadmodum &ab ultimo coniluxu Timok uíque ad littus Maris nigri. Terra iíla naturaliter crctofa, uti diximus, pluribus ín Jocis, in quibus humiditas deficit, Tophi inítar, qui in laniinas friabiles fecari potcíl. Arcaoía Terra magis fit familiaris in ripá fcptentrionali, prxfertim cum &: regio inter mentes Traníylvanix, ac ipűus Danubii uíque ad confluxum Fluminis Gnarad folo modo arenofo, terra modo mixto confpiciatur, qux Arena in collos elcvatur, xmulos illorum, qualcs memorantur dc Affficá, & habeatur quoque hujufmodi in Inlulis Sanét Andrex 8c Margarithx fub 8c fupra Budám. Forma harum arenarum, titulo de arenis Tom. III. Part. I. de foífilibus feu mineralibus, atque íatius ctiam ex Seétionc hie annexä, qua eft a linea a Segedino ad Temíét cognoícitur. Terram Glareofam nullibi locorum deprehendimus, veriim quidem inde deduci polfet, quod in fundo Danubii reperiatur, a fundarnento, capitulodc Japidibus Tom. III. Part. I. allegata. Namquc ad ripas vifuntur lapides, quamvis per plures Lcucas, eis, vei ultra hujufmodi locum, nil quidquam appareat; quod tarnen , & ob alias adduccndas rationes poteft contingcre. Flic fubdimus lutum, quod ad compofitum terra cognofcitur madefaéla, qualitatem Habens colorum , ac faporum ipíarum tcrrarum. ex quibus conftat; colorcs, ut hxc repetamus , in Tibifco funt nigri, in Dravo cinericei , in Savo, & Morava rubri, quia Terras Fluminum hujufmodi coloratx de ripis fumptx funt, qux alvcos iuos trahunt per Provincias ita coloratas Solo. Odor in quolihet alio loco, ac fluminc confluente, eft nitro-ttrrcus , prxterquam in Tibifco, ubi naturalis pinguedo terrx, quantitas Pifcium, & radicum Arundinum in ipio fxtorcm producunt paludofum. D E
