Deák Antal András: A Duna fölfedezése
Tartalom - III.A DANUBIUS PANNONICO-MYSICUS, 1726
8 TOPOGRAPHIA ac Gcrmanum ha&cnus Solum , longo íatis traclu irrigavit, Hungat icae Monarchia ufui dehinc cederc incipit; quam cum initio defcripferimus, ípccialiori Geographiá, live Topographice, naéhim noftrum Danubialcm jam nunc ut pcrluftremns, & per quos Hungaria: Comitatus flumcn grandé ifiud defluat, aut qualiiam Provincias aut Regna alluat, qua ipfi Loca habittata, Civitates, Arces, Oppida, Pagi, quibus incolis habitata adjaceant, quxnam IRoman® magnificent!® monumenta, quxnam Roman® Antiquitatis veíligia juxta ipfum ctiamnum confpiciantur, accuratiüs inquiramus, prxíens Tomi hujus Tus Geographica poílulat. Primum igitur Hungari® Comitatum Danubius nolter, Auilriá cgrcíliis, attingit POSONIENSEM , a Pofonio, ejus & Hungari® Supernoris Metropoli, ita appellatum: & ex parte rami Meridionalis, quo Infulam Schutt alteram, live Minorem amplectitur, MOSONIENSEM; quos dehinc inferiüs excipiunt, addextram, JAURINENSIS; ad finillram verb , & illo quidem inferior, COMAROMIENSIS; inde fequitur STRIGONIENSIS. quem inter & prxdidtum Comaromienlem , hunc quidem (Strigonicniem; Cis-Danubialem , ilium Trans-Danubialem, ex parte, medius Danubius nollcr intcrfiuit, duorum dehinc leraper Comitatuum limul ufibus ceffurus. Sequuntur enim , & quidem ad ripam citcriorem , Strigonicniem excipiunt, ae ordinc procedunt , PELISIENSXS , ALBIENSIS, TULNENSIS, MOHACZENSIS, BARANIENSIS. Rip® autem Danubiii ulteriori adjacent, & proximo quidem Strigonicniem fequens , Comitatus UNDENSIS Major : dehinc, P E sTIENSIS; SOLDTENSIS; BACSIENSIS; quibus 8c. BODROKENSIS, forte accenfendus eil, quem, pal u de Mollon kabara a Baden íi leparatum , quidam ad Tibiicumufque, alii ultra, extendi volunt. Jam verb, ubi, hauílo infra Ollek, Hum ine Dravo, ab Occafu veniente, augulliorcs traliere undas roepit Danubius; ad partem citcriorem, S clavonic REGNUM, & Ipeciatim ejus Partes, Comitatum VAL KONENSEM, SIRMIUM alluit. S clavonic Limites , quöd ab Oriente fint Danubius, ab Auilro Savus, Styria ab Occaiu, & a Septentrione Dravus, nemo eil qmi ignoret. Quod ad * SIR MI UM attinet, feiendum eil, quodin divifione Regni Hungari® , proprié inter Comitatus numeretur; quamvis Nicolaus , Rex Bofn® , filio fuo Laurcntio, fub fpeciofo DUCATUS ritulo , in Vyllak, quod hodie eil ILlók , hanc regionom aífignaverit; tellantc hoc non minus Bonfinio, quäm lapide fepulchrali, qui in templo S. Francifci , ibidem , prxdicti Laurentii ofia tegit. Turcis, regio illa , Comitatus pariter erat , live , ipíbrum linguá ioeuendo, Sangiakatus, quem Purpurati Budenlcs, ob frugum proventam largiRunum , 8c loci * SrRM,UM. j De hoc joh. Sambuc. in rerum Hungaric- A pnendice • Ad [ „ ra Soli foecunditas. ir.aedihüiis aíris temperies, icc. >, Opidura WIKK, primüra aperitur ixata ük 6c fertililFm* regio SiK .Mir.N- j Denominatic tra&fa hujus cd:, A Sirmio» quam Strabo & PtoloCSJCU« ÍÚC st s, non vini folüm tod Septentrione iaudaölwni , fed eriam rerum omnium , poourt Vi& Antiquität, aoftrair. com. *, q-tx ad ufum hurraouai pertinesit, taax. Mira ibi dt lecorum ameenius , mi1
