Leo Santifaller: Ergänzungsband 2/1. Festschrift zur Feier des 200 jährigen Bestandes des HHStA 2 Bände (1949)
IV. Quellen und Quellenkunde - 40. Angelus Walz (Roma): Descriptio Teutoniae. Ein Verwaltungsbericht von 1644 über die Dominikaner und Dominikanerinnen in deutschen Landen
700 Walz, Retzium, germanice Retz, civitas Austriaca sub episcopo Passaviensi, est ibi conventus x) pauper 7 fratrum. Tulna, germanice Tuln est oppidum 5 horis supra Viennam ad Danubium situm, Austriacum sub episcopo Passaviensi. Est hic celebris conventus monialium * 2) bona observantia, quadraginta habens sorores Divae Virginis. De vicariatu Tyrolis. In quo sunt conventus, Bulsanensis, Vallis Mariae, Steinach, Kitzbühl. Item alius monialium dictus Lientz 3), qui olim fuit sub ordine, dein destructus, nunc denuo restauratus subest ordinario Salisburgensi. Bulsanum, germanice Botzen, est civitas archiducalis, catholica, sub episcopo Tridentino. Est hic conventus 4) Nominis Jesu, in quo sunt 24 fratres, cum studio et bona observantia. Mariae Vallis, germanice Marienthall, est locus solitarius in diocaesi Frisingensi, sub temporali dominio archiducis, seu comitis Tyrolensis. Hic est conventus 16 monialium 5), in temporalibus et spiritualibus bene constitutus. Steinach est pagus archiducalis, prope civitatem Meran, sub episcopo Curiensi hic est conventus divae virginis Mariae 16 sororum 6), pauper, bonae tamen disciplinae. Kitzbühll est oppidum archiducale archidiocaesis Salisburgensis, sub episcopo Chiemensi, qui ante duos annos fratribus nostris ibidem dedit parochiam satis pinguem, eo fine, ut ibi aedificare paulatim possint conventum 7), quem episcopus dotare promisit. Sunt modo ibidem quatuor fratres. [1005] De vicariatu Westphaliae. Hic vicariatus pertinuit olim ad provinciam Saxoniae 8), est enim Westphalia inferior pars Saxoniae, in qua conservati sunt aliqui conventus, qui modo Teutoniae sunt incorporati, nimirum Osnabrugensis, Tremoniensis, Susatensis, Warburgensis, Halberstadiensis, Hildes- hey mensis, Paradysus, Galilaea et nova residentia in civitate Monasteriensi incepta anno 1641. Osnabrugum, vulgo Osnabrück, est civitas, proprium habens episcopum catholicum principem. Cives sunt pessimi Lutherani, iam a Suecis occupata, expulso episcopo. Est modo ibidem conventus 9) 18 fratrum cum studio theologico, vivens ex eleemosynis, in paupertate. Tremonia, germanice Dortmundt, est civitas imperialis, lutherana, sub diocaesi Coloniensi. Conventus 10 *) est ibi pauperrimus 7 fratrum SS. Johannis Baptistae et Evangélistáé. Susatum, germanice Soest, est civitas haeretica, sub dominio electoris principis Brande- burgensis, habemus ibi conventum n) 7 fratrum in dioecesi Coloniensi. Fuit hic olim generale studium et 70 fratres, ubi etiam b. Albertus Magnus. Warburgum est civitas episcopi Paderbornensis, catholica, in qua habemus conventum 12) B. Virginis novem fratrum, ob continua bella et vicinos inimicos Hassos vivit in magna paupertate. *) QF I 7. R. Resch, Retzer Heimatbuch I, Retz 1936, 186—203. 2) QF XXIV 26 f. — Über den Brüderkonvent zu Tulln QF I 7. 3) QF XXIV 21 f. 4) QF I 8. Vgl. Cultura Atesina, Kultur des Etschlandes 1 (1947) 48 f. 5) QF XXIV 81 Marienthal zu Michelstetten (Oberkrain). ») QF XXIV 2, 87. Vgl. Kultur des Etschlandes 1947, 1. Heft. 7) QF I 8. *) QF IV. Walz, Compendium 390. 9) QF IV 12. Archiv der deutschen Dominikaner 1—3 (1937—1941) passim. 10) QF IV 12. Th. Rensing, Das Dortmunder Dominikanerkloster 1309—1816, Münster i. W. 1936. n) QF IV 12. 12) QF IV 12.
