ARHIVSKI VJESNIK 27. (ZAGREB, 1984.)

Strana - 108

Marijan Rastić. Upravljanje manjini komunalnim i regionalnim arhivima. Arhivski vjesnik, 27/1984. str. 107—112. — autonomne ustanove koje međusobno koordiniraju svoju aktivnost (jugoslavenski tip), — ustanove obuhvaćene stručnom centralizacijom koja respektira lokalnu autonomiju s inspekcijom i nadzorom arhivista državnih arhiva (francuski tip), — arhivi obuhvaćeni centralizacijom koju prati i koncentracija arhivske građe u državnim arhivima (prvenstveno starih fondova) — skandinavski tip i — centralizacija arhiva koja se osniva na hijerarhijskoj arhivskoj mreži s više stepena arhiva (sovjetski tip). Bautier smatra pozitivnu tendenciju centralizacije (kako upravljanja tako i u koncentraciji građe u državnim arhivima), povezujući to s čvrstom državnom intervencijom u zaštiti i sigurnosti arhiva lokalnih zajednica. Jugoslavenski arhivisti, naprotiv, smatraju: — da državnu intervenciju odozgo ne treba smatrati uvijek jedinim oblikom zaštite arhivske građe. Tendencije koje svuda postoje, nisu nadzor, ni predaja građe državnom arhivu, već jačanje njene zaštite. Usporedo s jačanjem decentralizacije u upravljanju javnim poslovima povećava se i značenje lokalne arhivske građe i lokalni arhivi sve više trebaju postati centri za njegovanje povijesti gradova i regija u kojima djeluju. Nedvojbeno je da je posebno značajno razvijanje inicijative za zaštitu arhivske građe kako lokalnih i regionalnih ustanova tako i lokalnih organa vlasti; — da cjelokupnu arhivsku mrežu općeg tipa treba vezati uz strukturu općine (društveno-politiČke zajednice), kao nosioca organizacije cjelokupnog života na jednom području, što drugim riječima znači jačanje lokalnih arhivskih institucija; — da je poželjna koncentracija građe, ali na međuopćinskoj razini (u regionalnom arhivu) s obzirom na kvantitativne pokazatelje (veličina teritorija i broj stanovnika u općinama obuhvaćenih u teritorijalnoj nadležnosti arhivske ustanove), s obzirom da u Jugoslaviji postoje vrlo velike općine (ponegdje i veće od 100.000 stanovnika). Konačno, mi u Jugoslaviji vidimo rješenje problema zaštite arhivske građe lokalnih zajednica u dobro organiziranoj mreži i solidnoj materijalnoj osnovi za rad arhiva nadležnih za lokalne zajednice. II Osnovne značajke manje »lokalne«, odnosno »regionalne« arhivske ustanove zasnivaju se na: 1. Značenju arhivske građe koja se čuva u takvoj instituciji, 2. Broju stručnih arhivskih kadrova u odnosu prema nacionalnoj arhivskoj instituciji, 108