ARHIVSKI VJESNIK 11-12. (ZAGREB, 1968-1969.)

Strana - 322

Materijal je restauriran na slijedeći način: Pošto su svežnjevi do kraja razvezani i provjerena postojeća numeracija listova, izvršena je neutralizacija svih listova otopinom kalcijeva hidroksida u vodi. Neutralizirani listovi sušeni su na zraku da bi višak kalcijeva hidroksida djelovanjem ugljičnog dioksida iz zraka prešao u kalcijev karbonat. Praktički se neutralizacija izvodila ovako: pošto je papir koji je i inače bio vrlo tanak, a osim toga oslabljen djelovanjem vlage i kisele tinte, to se listovi bez zaštitnih mrežica nisu mogli namakati u otopini za neutralizaciju. Pokazalo se, međutim, da ni same mrežice (griz-sita od najlona) nisu dovoljne da bi očuvale listove papira od oštećivanja. Zbog toga su pojedini listovi oblagani prvo najlon platnom, a zatim spomenutim mrežicama i tek u takvom obliku močeni u otopini za neutralizaciju. Nakon približno 20 minuta neutralizacije skidane su prvo mrežice, listovi su djelomično sušeni među najlon-platnom, a tek kada su bili gotovo suhi skidano je i najlon-platno te su listovi do kraja sušeni na zraku, a onda isprešani u preši. Takvim postupkom neutralizacije izbjeglo se dalje mehaničko oštećivanje listova. Pošto je završena neutralizacija, listovi su prebrani. Oni listovi koji su imali samo manja mehanička oštećenja po rubovima restaurirani su ručno, a oni s većim mehaničkim oštećenjima i oštećenjima od kisele tinte su laminirani. Papir listova koje se namjeravalo ručno restaurirati prvo je ojačan otopinom acetatne celuloze u acetonu. Acetatna celuloza, koja nam je poslužila za pripravu ove otopine, upotrebljava se inače za laminaciju dokumenata, a nabavljena je u Engleskoj, gdje je pripravljena prema zahtjevima British Museuma. Pojedini listovi, premazani otopinom acetatne celuloze u acetonu radi ojačavanja slabog papira, osušeni su i ponovo isprešani, a zatim na oštećenim mjestima lijepljeni japanskim papirom

3 pomoću ljepila »Tapetol«, a kasnije ljepila »Glutofix«,

4 koji se pokazao povoljniji. Listovi koji su bili predviđeni za laminaciju, laminirani su acetatnom celulozom s ljepilom,

5 i to samo s jedne strane:

6 Nedostajuća mjesta 3 Seidenpapier Nr. 612340 i Ino Shi Nr. 623510, proizvod firme Drissler & Co, Frankfurt a/M 4 Ljepilo na bazi metil-hidroksi-etilceluloze, proizvod firme Kalle & Co, Wiesbaden. F. Gallo: Ricerche sperimentali sulla resistenza agli agenti biologici dei material! impiegati nel resturo dei libri. IV. — Saggi su polivinilpirrolidone, calaton, maranyl e equapal, Bollettino dell'Istituto di patologia del libro, Fasc. I—II, 1964, str. 39—48. F. Gallo: Ricerche sperimentali sulla resistenza agli agenti biologici dei material! impiegati nel restauro dei libri. II. — Saggi su alcuni adesivi organici e sintetici e considerazioni sulla regolazione dei fattori termoigrometrici ambientali che inibiscono l'attacco microbico, Bollettino dell'Istituto di patologia del libro, Fasc. I—II, 1961, str. 6—26. 5 HLC Matte No. 88 Heatseal 24" 1000" 000 88 gauge, proizvod firme Haas Laminator Corporation 108 E 31st street, New York 16, N..Y. F. Gallo: Ricerche sperimentali sulla resistenza agli agenti biologici dei materiali impiegati nel restauro dei libri, V. — Saggi sui films plastici e considerazione sulle loro carratteristiche, Bollettino dell'Istituto di patologia del libro, Fasc. I—IV, 1965, str. 95—106. 6 Uobičajeno je da se termoplastična folija prilikom laminacije stavlja s obje strane dokumenta s obrazloženjem da se s time povećava mehanička čvrstoća dokumenta, a istovremeno dokument štiti od štetnih vanjskih utjecaja (vlaga, plijesni, prašina). Pri upotrebi termoplastičnih folija bez ljepila (acetatna celuloza, polietilen) osim folijama dokument se, radi povećanja mehaničke čvrstoće, oblaže još i japanskim papirom. . „ U slučajevima kada se laminiraju dokumenti koji su oštećeni djelovanjem vlage i plijesni, taj je postupak zaista i neophodan. Međutim, u slučajevima kada su doku322