ARHIVSKI VJESNIK 11-12. (ZAGREB, 1968-1969.)

Strana - 206

vosuđe Ilirskih provincija izdao 5. III 1812. svoj već citirani »Arrete«

8 u kojem je taksativno naveo sve navedene propise, pruživši svim organima Ilirskih provincija mogućnost da se lakše snalaze u tekućim pravnim poslovima a usporedo s tim štampani su svi ti propisi u obliku posebne zbirke

9

. Za naša razmatranja bitan je onaj dio spomenutih propisa koji se odnosi na arhivsku djelatnost i na arhive, u širem smislu riječi, pa ćemo ih ukratko rekapitulirati. Na prvom mjestu to je poznati zakon o organizaciji arhiva u Francuskoj od 7. messidora god. II, tj. od 25 VI 1794. Iz tog zakona ušao je u spomenutu zbirku njegov čl. 37, koji određuje: »Svaki građanin može tražiti u svim arhivima, u dane i u vrijeme zato određeno, da mu se dadu na uvid dokumenti koji se nalaze u tim arhivima. Dokumenti će mu biti dati na korištenje bez ikakve naplate, time da ih ne smije odnositi iz arhiva, te uz odgovarajući nadzor pri korištenju. Izdavanje prijepisa ili izvoda, koji budu zatraženi, izvršit će se uz naplatu od 15 sua po rotulu (svitku)«

10

. Zatim slijedi isto tako poznati zakon od 5. brumairea god. V, tj. od 26. X 1796, koji se odnosi na organizaciju pokrajinskih arhiva u Francuskoj. Njime se određuje da se u glavnim mjestima pokrajina imaju koncentrirati svi državni arhivski dokumenti s područja odnosne pokrajine

11

. Odstupajući od potpune centralizacije arhivske građe u Parizu, kakva je bila zamišljena ranije, ovim je zakonom od 1796. godine udaren temelj organizaciji pokrajinskih arhiva, a ta je važna odredba, kako vidimo, također protegnuta i na područje Ilirskih provincija. Kako su se, međutim, bile pojavile neke dvojbe i različita tumačenja u pogledu naplate takse za izdavanje prijepisa i izvoda o kojima govori gore citirani zakon iz 1794. godine, to je Državni savjet francuskog carstva iznio 18. 8. 1807. svoje mišljenje o tim pitanjima. Razjašnjenje je slijedeće: 1) sve »prve kopije« spisa što ih izdaju upravne vlasti daju se strankama besplatno; 2) druge i slijedeće kopije istih akata, kao i prijepisi dokumenata iz arhiva upravnih vlasti, plaćaju se po tarifi o kojoj govori Zakon o organizaciji arhiva od 25. 6. 1794. god.

12

. Konačno, od općih propisa koji se odnose na arhiv, a važenje im je protegnuto i na područje Ilirskih provincija, spomenimo još i carski dekret od 20. 2. 1809, koji se odnosi na rukopisnu građu diplomatskog karaktera. U čl. 1. tog dekreta kaže se: rukopisi iz arhiva Ministarstva vanjskih poslova, te iz carskih, pokrajinskih i općinskih biblioteka, ih iz drugih ustanova carstva, bilo da se nalaze u arMvima gdje pripadaju, bilo da su odneseni iz njih, bilo da minute odnosnih spisa nisu u rokovima pohranjene gdje treba — u smislu ranijih propisa, vlasništvo su dr8 Vidi bilješku br. 3. 9 Zbirka je citirana, potpunim naslovom, u bilješci br. 1 (Recueil de lois . . .), a ima ukupno 14 tomova. 10 Recueil, Tome III, str. 24. Potpuni tekst čitavog ovog zakona objavljen je u: »Bulletin des lois de la République francaise«, No. 12, pod br. 58, a puni mu naslov glasi: »Loi concernant l'organisation des archives établies auprès de la Réprésentation nationale. Du 7 Messider, l'an deuxième de la République française, une et inđivisible«. 11 Recueil, Tome III, str. 28. Potpuni tekst čitavog ovog zakona objavljen je u: »Bulletin des lois de la République francaise«, No. 85, pod br. 810, a puni mu naslov glasi: »Loi qui ordonne la réunion dans les chefs- lieux de département, de tous les titres et papiers acquis à la République. Du 5 Brumaire«. a Recueil, Tome IV, str. 122, 124. 206