Görögök Budapesten - Budapesti Negyed 54. (2006. tél)

MARIA CHRISTINA CHATZIIOANNOU: Birodalmak, migrációk és vállalkozói tevékenység

λιμάνια και τις αγορές της οθωμανικής αυτοκρατορίας, που είχαν πυκνή επικοινωνία με τα αντίστοιχα λιμάνια από τη Μαύρη Θάλασσα έως την Αγγλία. Οι ομάδες των ελληνικών εμπορικών οικογενειών οργανώθηκαν μέσα στην οθωμανική αυτοκρατορία και επεκτάθηκαν στην ανατολή και τη δύση διαμορφώνοντας τα δίκτυα της ελληνικής επιχειρηματικής Διασποράς. Το θαλάσσιο διαμετακομιστικό εμπόριο έγινε ο άξονας της οικονομικής ανάπτυξης της ανατολικής Μεσογείου, και πόλεις- λιμάνια όπως η Σμύρνη, η Κωνσταντινούπολη, η Θεσσαλονίκη, η Αλεξάνδρεια, το Ταγανρόκ και η Οδησσός παρείχαν τον συνδετικό μηχανισμό της αγροτικής παραγα>γής των οθωμανικών και ρωσικών εδαφών με τη δυτική Ευρώπη. Παράλληλα ένα εκτεταμένο δίκτυο χερσαίων διαδρομών, παρά την κατώτερη υποδομή του, αναπτύχθηκε από τη νότια βαλκανική χερσόνησο της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην κεντρική Ευρώπη προς την αψβουργική και ρωσική αυτοκρατορία. Οι έλληνες έμποροι συνυπήρξαν, ανταγωνίστηκαν και σπάνια συνεργάστηκαν με άλλες εθνικές ομάδες της ίδιας θρησκείας όπως οι Σέρβοι, ή διαφορετικές όπως οι Εβραίοι και οι Αρμένιοι. Για παράδειγμα, συναντάμε Έλληνες που συμβίοΰναν και ανταγωνίζονταν άλλους έμπορους όπως οι Σέρβοι στην Τεργέστη και τη Βιέννη, όπως οι Εβραίοι στην Οδησσό, όπως οι Γερμανοί και οι Ιταλοί στο Αονδίνο και το Μάντσεστερ. Οι χώρες υποδοχής, ως νέο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, πρόσφεραν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες μαζί με νέα πολιτιστικά και επιχειρηματικά πρότυπα. Η εγκατάσταση και οργάνωση των εθνικοί εμπορικών ομάδων στα οικονομικά κέντρα των μεγάλων αυτοκρατοριών παρείχε συχνά τη δυνατότητα πρόσβασης σε μια εκτεταμένη αγροτική περιοχή, χώρο εμπορικής εκμετάλλευσης μέσα από προσωπικά δίκτυα, καθώς και τη δυνατότητα διαχείρισης της επιχείρησης σ' ένα κέντρο που παρείχε εμπορική υποδομή (αποθήκες, τελωνείο, εμποροδικείο, πιστωτικά ιδρύματα) και οικονομικές πληροφορίες. Ο μετανάστης δεν είναι μακριά από τον τύπο του επιχειρηματία, με την έννοια ότι πραγματοποιεί στρατηγικές επιλογές σχετικά με τον τόπο μετανάστευσης και τον τύπο της οικονομικής απασχόλησης στο νέο τόπο εγκατάστασης. Μπορούμε να συνδυάσουμε στην ιστορική έρευνα τις έννοιες πάροικος, μετανάστης και επιχειρηματίας, είναι όμως αναγκαίο να προσδιορίζονται σε κάθε παράδειγμα τα ατομικά δεδομένα, ν' αναγνωρίζονται τα οικονομικά μεγέθη, καθώς και τα κοινωνικά και οικονομικά συμφραζόμενα της κάθε εποχής. Ο έμπορος- επιχειρηματίας της προβιομηχανικής περιόδου καθορίστηκε από τους οικονομικούς κινδύνους, οι οποίοι ήταν ακριβώς και το αντικείμενο της εκμετάλλευσης του. Ο έμπορος της Διασποράς αναζητούσε πληροφορίες, οι οποίες κυκλοφορούσαν στον ίδιο ρυθμό με την